Hitit Kanunları - 24

Hitit Kanunları - 24

ták-ku ÌR-aš na-aš-ma GÉME-aš ḫu-wa-a-i iš-ḫa-aš-ši-ša-an ku-e-el ḫa-aš-ši-i ú-e-mi-ya-zi LÚ-na-aš ku-uš-ša-an ŠA MU 1 KAM 2,5 MA.NA KÙ.BABBAR pa-a-i MUNUS-ša-ma ku-uš-ša-an ŠA MU 1 KAM 40* GÍN KÙ.BABBAR pa-a-i

ták-ku: Eğer.

ÌR-aš: sümerce veya sümerogram, özne (nominatif) hali, tekil. Anlamı: Erkek köle.

na-aš-ma: veya.

GÉME-aš:Sümerce veya sümerogram, “in” (genitif) hali, tekil. Anlamı: Kadın köle

ḫu-wa-a-i: huwai fiili, 3. tekil şahıs, tamamlanmamış çekim. Anlamı: Koşmak

iš-ḫa-aš-ši-ša-an: “in” (genitif) hali, tekil + sis, 3.tekil şahıs aitlik zamiri, özne (nominatif) hali + 3. tekil şahıs sonek (enclitique) kişi zamiri, nesne (accusatif) hali. Anlamı: Efendi.

ku-e-el: "in" (genitif) hali, ilgi zamiri (pronom relatif), tekil.

ḫa-aš-ši-i: 3. tekil şahıs, tamamlanmamış çekim. Anlamı: Doğurmak.

ú-e-mi-ya-zi: wemiya fiili, 3.tekil şahıs tamamlanmamış çekim. Anlamı: Bulmak.

LÚ-na-aš: Sümerce veya sümerogram, yönelim (allatif) hali, tekil + aš, 3.tekil şahıs, sonek (enclitique) kişi zamiri. Anlamı: Erkek.

ku-uš-ša-an: nesne (accusatif) hali, tekil. Anlamı: Maaş.

ŠA: Akatça veya akadogram. Kendisinden önce gelen kelimeyi kendisinden sonra gelen kelimeye, ikisi beraber isim tamlaması oluşturacak şekilde bağlar.

MU (.KAM): Sümerce veya sümerogram. Anlamı: Yıl, sene.

MA.NA: Sümerce veya sümerogram. Anlamı: Mina.

KÙ.BABBAR: Sümerce veya sümerogram. Anlamı: Gümüş.

pa-a-i: pai fiili. 3. tekil şahıs. Tamamlanmamış çekim. Anlamı: vermek.

MUNUS-ša-ma: Sümerce veya sümerogram + ša, aitlik zamiri 3. tekil şahıs, yönelim (allatif) hali + ma, ve.

GÍN: Sümerce veya sümerogram. Anlamı: şekel.

Çeviri:

Eğer bir erkek köle veya kadın köle kaçar, efendisininkini doğurur, (efendisi onu) bulursa; erkekse ona bir senelik 2,5 mina gümüş öder, kadınsa ona bir senelik 40 şekel gümüş öder.

Çevirinin sıkıntısı:

Bu kanun için çok daha farklı çeviri öneren kaynaklar gördüm, hakikaten "ku-e-el" ve " ḫa-aš-ši-i " nin yorumlanışı bu çeviriyi baştan aşağı değiştirebilir. Sondaki "MUNUS-ša-ma"nın dilbilgisi yorumundan da emin değilim açıkçası. Daha iyi çeviri ve analiz önerisi olanlar varsa, yorumlara yazmaktan çekinmeyin lütfen.


*Buradaki sayıyı "50" şeklinde çeviri-yazımını H.A. Hoffner'ın The Laws Of Hittites: A Critical Edition adlı eserinin ilgili bölümünde de gördüm. Bu yüzden elimdeki kopyaya sadık kalarak 40 şekilinde çeviri-yazımını yapmış olmama rağmen, iki ihtimalin de olabileceğini göz önünde bulundurmakta yarar var.